Diverse

Lees vaker een boek, dan begrijp je je medemens!

Categorie: Diverse
Geschreven: donderdag 09 juli 2020 15:42
Gepubliceerd: donderdag 09 juli 2020 15:42
Geschreven door Miriam

Boeken

Boeken vormen een onmisbaar deel van mijn bestaan, dat is geen nieuws. Ik kan me bijna niet voorstellen dat ik geen boek “onder handen” zou hebben. En vaak lees ik er meer dan één tegelijk zelfs. Naast mijn bed ligt mijn reader, waarin ik elke avond even lees. Niet te zware kost liefst, want dan ben ik de volgende avond al weer kwijt wat ik gelezen heb. Korte verhalen kan, maar hoeft niet per se. Een boek van vier- of vijfhonderd bladzijden vind ik echter ook niet geschikt. Je kunt zeggen dat dat op een reader niks uitmaakt, want die wordt er niet zwaarder door, maar dan doe ik er te lang over. Er zijn nogal wat mensen die niet graag op een reader lezen, “ik wil een echt boek in mijn handen hebben” zeggen ze dan. Dat heb ik ook graag, maar in bed vind ik het toch wel gemakkelijk.

Mijn eerste kennismaking met een reader

had ik trouwens toen we nog met de caravan op vakantie gingen, geen stapels boeken mee, dat scheelde gewicht. Ik was er gelukkig mee, maar het was ook wennen, want ik weet nu nog dat ik na de eerste leesronde de neiging had, nee niet de neiging, ik deed het gewoon, laat ik maar eerlijk zijn, ik legde er een papiertje tussen toen ik ophield met lezen. Die tijd ligt achter me, ik heb inmiddels mijn tweede reader al, een met wifi, zodat ik rechtstreeks boeken kan bestellen, heel luxe!

Voor overdag heb ik meestal wel een echt boek en dat mag dan ook best dik zijn, heerlijk! Ik ben lid van een leesclub en buiten coronatijd lezen we zo elke zes à acht weken een boek. En dan lees ik nog voor Hebban.nl, voor die site schrijf ik recensies en dat zijn eigenlijk altijd net uitgekomen boeken. Dat heeft weer een andere charme, die boeken liggen dan meestal nog niet in de winkel, zoals Wees onzichtbaar van Murat Isik, dat ik al gelezen had voordat de kranten er vol over stonden.

Maar nu wat meer over de inhoud, want de waarde van boeken is wat mij betreft vooral de mogelijkheid om je te verplaatsen in situaties en culturen, waar je normaal niet zo vaak mee in aanraking komt. Zo was ik al lezend in Afrika, op IJsland, in Japan en in Amerika. Ik leefde mee met een zeer orthodox Joodse gemeenschap in Brooklyn en een streng gereformeerd gezin in Zeeland. Het heeft me allemaal verrijkt.

Min of meer toevallig las ik kort na elkaar een boek over de het einde van de slavernij in de VS, de slavernij in Suriname en over “ons Nederlands-Indië” in de negentiende eeuw. En dat in de tijd van de Black Lives Matter- beweging. Het heeft zo moeten zijn. Ik dacht wel te weten hoe dat was, maar het was alleen maar erger dan ik al eerder wist. Toni Morrison won in 1993 de Nobelprijs voor de literatuur. De eerste en tot nu toe enige Afro-Amerikaanse vrouw die deze eer te beurt viel en tot mijn grote droefenis kent men haar hier nauwelijks. In Amerika heeft Oprah Winfrey haar bekendheid bezorgd. Ze schreef haar boeken over de slavernij en de tijd daarna voor haar ‘eigen mensen’. Voor wie nog niet eerder geschreven was, om te vertellen hoe erg het geweest is.

Toen ik voor het eerst over Suriname las, was de schok misschien nog wel groter. Dat ging over Nederlanders die rijk werden over de ruggen van de Afrikaanse slaven die ze kochten en zelf aanvoerden. In Nederlands-Indië waren het de bewoners van het land zelf die onderdrukt werden en niet voor vol aangezien. Dat schokte me nog het meest, denk ik. Er was in die laatste boeken niet zo zeer sprake van mishandeling en in Indië heette het geen slavernij, maar vooral de minachting voor de medemens. Een vrouw die zes jaar samenwoont met een Nederlandse militair en dan te horen krijgt dat hij naar Nederland gaat om te trouwen, niet in het minst geïnteresseerd in hoe zij met haar (en zijn) kinderen nu verder moet. En die schitterende cultuur van de Javanen, verfijnd en al eeuwen oud, volkomen miskend en ontkend. Het waren nietswaardige hulpjes die je kon wegsturen als je ze niet meer nodig had.

Kijk en daarom vind ik lezen zo belangrijk, ik begrijp dat de nakomelingen van slaven en andere onderdrukten nu alsnog excuses wensen van onze regering. Hoe durf je te denken dat je weg kunt komen met “ik wil wel sorry zeggen, of het spijt me, maar excuses, nee daar beginnen we niet aan”.

Als het aan mij lag werden boeken over die tijd, naast die over de Tweede Wereldoorlog, verplichte kost op school, met uitleg, projecten en andere activiteiten. Laat kinderen voelen wat het was om niet vrij te zijn en verbindt het dan aan nu en hier. Wellicht helpt dat om een samenleving vorm te geven waarin iedereen echt respect heeft voor elkaar. En we geen vluchtelingenkinderen laten verkommeren enzovoort.

Boeken waarvan recensies op dit blog staan:

Toni Morrison: Beminde en God sta het kind bij

Dido Michielsen: Lichter dan ik (recensie komt nog)

Lianne Damen: De smeekbede